چشم مصنوعی برای افرادی استفاده می شود که به دلیل آسیب یا بیماری، بینایی یک چشم خود را از دست داده اند. چشمی که بینایی خود را از دست داده باشد دو حالت دارد؛
۱-چشم بدون دید دردناک که کار و زندگی فرد را مختل میکند و در اینصورت ضرورت تخلیه چشم وجود دارد.
۲-چشم بدون دید بدون درد که ضرورتی برای تخلیه چشم نیست مگر آنکه فرد برای کسب ظاهر بهتر تصمیم به تخلیه چشم خود بگیرد.
بعد از تخلیه چشم یک کره متخلخل ساخته شده از مرجان دریایی با همان حجم در محل چشم داخل حدقه قرار داده میشود و عضلات و بافت های دیگر به آن متصل میشود و پس از چند هفته که ترمیم صورت پذیرفت، فرد برای فیت چشم پروتزی به اکولاریست (فردی که چشم مصنوعی میسازد) ارجاع می شود و پروسه ساخت پروتز چشم آغاز میگردد.
شاید این سوال را بپرسید که قرار گرفتن چشم مصنوعی به چه صورت است؟ آیا بعد از جراحی بیمار ممکن است چه مشکلاتی داشته باشد؟ و … ما در این مقاله قصد داریم به تمامی این سوالات پاسخ دهیم پس تا انتها مقاله را بخوانید.
چشم مصنوعی چیست؟
از دست دادن چشم در اثر بیماری یا آسیب روی ظاهر صورت بسیار تاثیر گذار است، استفاده از چشم مصنوعی از جمله راه های بهبود این مشکل می باشد. چشم شیشه ای، چشم ساختگی یا چشم پروتزی از دیگر نام های چشم مصنوعی می باشد. چشم مصنوعی همانطور که از نامش مشخص است، یک چشم واقعی نیست، بلکه پوسته سختی است که حدقه خالی چشم را می پوشاند. چشم پروتزی شامل اجزای زیر می شود:
- پوسته خارجی بیضی شکل و نسبتا سفید که همانند رنگ سفید چشم دیگر است.
- بخش مرکزی و دایره شکل که همانند عنبیه و مردمک چشم دیگر رنگ شده است.
انواع عمل های تخلیه چشم
دو نوع جراحی برای تخلیه چشم آسیب دیده وجود دارد، این دو روش عبارتند از:
- تهی سازی (Evisceration): در این روش بافت ها ومحتویات داخل صلبیه ( اسکلرا ) با مکش بیرون آورده و با برشی در بخش جلویی چشم انجام می شود. اما در این روش بافت هایی در بخش بیرونی چشم و حدقه چشم باقی می مانند.
- در آوردن کُره چشم (Enucleation): در این روش کل چشم (تخم کُره مانند چشم) از حدقه چشم بریده و خارج می شود. پزشک متخصص چشم بعد از بررسی وضعیت چشم و میزان آسیب چشم تعیین می کند که از کدام روش جراحی استفاده کند.
دلایل استفاده از چشم پروتزی
چشم مصنوعی یا چشم پرتزی ظاهر حدقه آسیب دیده چشم را بهبود می بخشد. بیشتر مردم چشم مصنوعی را نسبت به بستن نوار چشم یا پانسمان ترجیح می دهند. اگر کل چشم تخلیه شود، چشم پروتزی جلوی رشد بافت های حدقه چشم را برای پر کردن این فضای خالی می گیرد، البته مشخص است که چشم پروتزی، بینایی را به بیمار برنمی گرداند.
چشم مصنوعی از چه چیزی ساخته شده است؟
برای ساخت پروتز چشم در گذشته از مواد سرامیکی و علاوه بر آن امروزه در ساخت چشم مصنوعی از آکریلیک پلاستیکی و سخت نیز استفاده می شود.
اگر بخواهیم از لحاظ ظاهری این چشم را شبیه سازی کنیم می توان گفت که همانند پوسته ای است که برروی یک ایمپلنت چشمی قرار می گیرد.
نحوه جراحی پروتز چشم
عمل خارج کردن چشم آسیب دیده معمولا با بی هوشی عمومی انجام می شود. قرص های آرام بخش و مسکن نیز در اختیار بیمار قرار می گیرند تا استرس و درد او کاهش یابند.
ممکن است پزشک بعد از عمل داروهایی مثل آنتی بیوتیک را برای چند روز تجویز کند. قطره های چشم آنتی بیوتیک نیز اغلب برای چند هفته تجویز می شوند، حدقه چشم باید ماه ها پوشیده شود در این مدت زمان کاملا التیام می یابد.
بعد از اینکه چشم کاملا التیام یافت، و چشم پزشک بیمار را را به اکولاریست ارجاع داد، ایشان قالب هایی مومی از ناحیه جلوی حدقه چشم می گیرد. سپس چشم مصنوعی بر اساس این قالب ساخته می شود تا روی ایمپلنت چشمی قرار بگیرد. یک عنبیه (قسمت رنگی چشم) و رگ های خونی به صورت دستی روی ناحیه قرمز چشم با دقت نقاشی و طراحی می شوند تا با چشم سالم بیمار تطابق داشته باشند.
چشم مصنوعی حرکت ندارد، همچنین همانند چشم طبیعی که به نور حساسیت دارد، چشم مصنوعی هیچ نوع واکنشی را نسبت به نور نشان نمی دهد. شکل حدقه چشم بعد از عمل نیز ممکن است تغییر کند. بعد از چند هفته یا چند ماه که از پروتز چشم گذشت، ممکن است جفت سازی دوباره و اصلاح پروتز نیاز باشد.
از مشکلات بعد از پروتز چشم
چشم مصنوعی جدید شما ممکن است ناخوشایند یا سفت باشد و به بافت های اطراف خود فشار وارد کند. همچنین ممکن است هنگام استفاده از آن، خصوصا در هوای سرد، ترشحاتی از چشمتان خارج شود. اگر در محیطی پر گرد و خاک کار می کنید، باید انتظار ترشحات بیشتری را نیز داشته باشید.
نکاتی که باید در مورد نظافت چشم پروتزی بدانید
اگر چشم مصنوعی را تمیز نگه دارید و به خوبی از آن مراقبت کنید، تا سال ها و حتی دهه ها می توانید از آن استفاده کنید. فقط هر چند ماه یک بار باید آن را برای نظافت در بیاوید. با تمرین می توانید بالاخره خودتان چشم مصنوعی را در بیاورید و آن را تمیز کنید. توصیه می شود که هر سه تا چهار ماه یک بار این کار را بکنید. هنگام نظافت حواستان باشد که دست هایتان کاملا تمیز باشد.
برای خارج کردن چشم مصنوعی، از یک آینه و حوله استفاده کنید. حوله به این منظور استفاده می شود که اگر چشم ساختگی از دستتان رها شد، روی حوله بیفتد و نشکند یا آسیبی نبیند.
قسمت زیرین پلک را پایین بکشید. حالا قادر خواهید بود تا لبه پروتز را ببینید و از ابزار مخصوصی برای خارج کردن چشم استفاده کنید. آب را بجوشانید و بگذارید تا خنک شود. سپس از یک دستمال یا گازپانسمان و این آب برای تمیز کردن ترشحات دور چشم و مژه ها استفاده کنید.
از صابون بدون بو و آب گرم برای تمیز کردن چشم مصنوعی استفاده کنید و سپس آن را با آب جوشانده ای که گذاشتید سرد شد دوباره ضدعفونی کنید. مواد ضدعفونی، مواد پاک کننده و صابون های دارای مواد شیمیایی می توانند چشم مصنوعی شما را کاملا از بین ببرند پس از این مواد استفاده نکنید.
نتیجه گیری
با اینکه خود عمل جایگذاری چشم پروتزی چندان پیچیده و سخت نیست، اما از دست دادن یک چشم و وفق دادن خود به زندگی با یک چشم مصنوعی می تواند از نظر روانشناسی و احساسی خیلی سخت و چالش برانگیز باشد. با این حال این پروتزها می توانند موجب بهبود صورت شما شوند.
2 پاسخ
ببخشید درباره قیمت این نوع از جشم می پرسم
با سلام
برای مطلع شدن از قیمت دقیق، باید حضوری مراجعه کنید تا هزینه مشخص شود.