لنز های تماسی

لنز تماسی (Contact Lens) چیست؟

🔄 آخرین بروزرسانی: 1405/03/24
تایید شده

تایید شده توسط دکتر رضا عرفانیان سلیم

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شما خواننده عزیز میباشد. قبل از هرگونه اقدام جهت درمان با ما و متخصصان چشم پزشک مراجعه کنید.

لنز های تماسی تقریباً برای هر کسی که نیاز به تصحیح بینایی داشته باشد و نمی خواهد تمام وقت از عینک استفاده کند و یا تحت عمل جراحی لیزیک چشم قرار بگیرد، انتخاب خوبی است .

لنزهای تماسی به چشم ها کمک می کند تا به طور موقت یا تمام وقت از عینک رها شوند و به افرادی که نیاز به اصلاح بینایی دارند کمک می کند تا همچنان سبک زندگی و ظاهر مورد نظر خود را دنبال کنند.

انواع لنز تماسی

برای کمک به انتخاب نوع لنزهای تماسی که برای شما مناسب است، ابتدا به نیازهای بینایی و خواسته های سبک زندگی خود فکر کنید. دراینجا، گزینه های مختلف لنز تماسی را بخوانید تا بفهمید کدام نوع لنز برای شما بهترین است.

اگر دید چشمان شما ضعیف است اما نمی خواهید به عینک متعهد شوید، گزینه های متعددی برای لنزهای تماسی در دسترس دارید.

انواع مختلف لنز های تماسی وجود دارد که براساس نوع ماده لنز ساخته شده، از آنها استفاده می شود:

  • لنزهای نرم از پلاستیک حاوی ژل هیدروژل. این لنزها بسیار نازک و پایدار بوده و مطابق با سطح جلوی چشم هستند. در اوایل دهه 1970 معرفی شدند ، لنزهای هیدروژل باعث شدند لنزهای تماسی بسیار محبوب تر باشند.
  • لنزهای PMMA به طور معمول هفته ها طول می کشند تا افراد با آنها سازگار شوند، بسیاری از افراد نتوانستند حتی بعد از هفته ها با این لنز ها سازگار شوند.
  • لنزهای هیدروژل سیلیکون نوع پیشرفته ای از لنزهای تماسی نرم هستند که اجازه می دهند اکسیژن بیشتری نیز به قرنیه برسد.
  • لنزهای قابل نفوذ که لنزهای GP یا RGP نیز نامیده می شوند، لنزهای تماسی سفت و محکمی هستند، که مانند لنزهای PMMA به نظر می رسند و اجازه می دهند تا اکسیژن از درون آنها عبور کند.
  • لنزهای تماسی ترکیبی به گونه ای طراحی شده اند که خاصیت لنزهای هیدروژل نرم یا سیلیکونی را با هم رعایت می کنند .

لنزهای PMMA دارای نوری عالی هستند ، اما اکسیژن را به چشم منتقل نمی کنند و سازگاری با آنها دشوار است. این نوع لنز ها بندرت تجویز می شوند.

لنز تماسی طبی چیست؟

لنز تماسی طبی یک وسیله پزشکی نازک و شفاف است که مستقیماً روی سطح قرنیه قرار می‌گیرد و برای اصلاح عیوب انکساری چشم مانند نزدیک‌بینی، دوربینی، آستیگماتیسم و گاهی پیرچشمی به کار می‌رود.

این لنزها با ایجاد دیدی طبیعی‌تر و میدان دید گسترده‌تر نسبت به عینک، به بهبود کیفیت بینایی کمک می‌کنند و در برخی بیماران می‌توانند بخشی از درمان مشکلاتی مانند انحراف تطابقی یا ناهنجاری‌های قرنیه باشند.

انتخاب لنز تماسی طبی مناسب باید پس از معاینه تخصصی چشم و تعیین دقیق نمره بینایی انجام شود تا علاوه بر دستیابی به بهترین دید، سلامت چشم نیز حفظ شود.

لنز تماسی رنگی چیست؟

لنز تماسی رنگی نوعی لنز است که علاوه بر اصلاح عیوب بینایی، می‌تواند رنگ عنبیه را تغییر داده یا آن را برجسته‌تر نشان دهد. این لنزها در انواع طبی و غیرطبی تولید می‌شوند و برای ایجاد جلوه‌ای متفاوت در ظاهر چشم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

با وجود جنبه زیبایی، لنز رنگی نیز یک وسیله پزشکی محسوب می‌شود و انتخاب، تجویز و استفاده از آن باید تحت نظر متخصص انجام شود تا از بروز عوارضی مانند خشکی چشم، عفونت قرنیه و کاهش کیفیت بینایی جلوگیری شود.

مزایای استفاده از لنز تماسی

مزایای استفاده از لنز تماسی
مزایای استفاده از لنز تماسی

 

  • میدان دید گسترده‌تر: لنز تماسی مستقیماً روی چشم قرار می‌گیرد و برخلاف عینک، محدودیتی در دید محیطی ایجاد نمی‌کند؛ به همین دلیل فرد دید طبیعی‌تر و وسیع‌تری را تجربه می‌کند.
  • کیفیت بینایی بهتر در برخی افراد: در بسیاری از افراد مبتلا به نزدیک‌بینی، دوربینی یا آستیگماتیسم، لنزهای تماسی می‌توانند تصاویر را با وضوح و دقت بیشتری نسبت به عینک نمایش دهند.
  • عدم بخار گرفتن یا خیس شدن: برخلاف عینک، لنز تماسی در شرایط آب‌وهوایی مختلف دچار بخارگرفتگی نمی‌شود و هنگام بارندگی یا فعالیت‌های روزمره دید را مختل نمی‌کند.
  • مناسب برای فعالیت‌های ورزشی: ورزشکاران معمولاً با لنز تماسی آزادی حرکت بیشتری دارند، زیرا نگرانی از افتادن، شکستن یا جابه‌جا شدن عینک وجود ندارد.
  • بهبود ظاهر و اعتمادبه‌نفس: بسیاری از افراد ترجیح می‌دهند بدون عینک ظاهر شوند و لنزهای تماسی این امکان را فراهم می‌کنند که بدون تغییر در کیفیت بینایی، چهره طبیعی‌تری داشته باشند.
  • امکان تغییر رنگ چشم: لنزهای رنگی می‌توانند رنگ چشم را تغییر دهند یا آن را جذاب‌تر نشان دهند و در عین حال در صورت نیاز، اصلاح بینایی را نیز انجام دهند.
  • مناسب برای برخی مشکلات خاص چشم: در بعضی بیماری‌های قرنیه یا ناهنجاری‌های سطح چشم، لنزهای تماسی تخصصی می‌توانند علاوه بر بهبود بینایی، به محافظت از سطح چشم نیز کمک کنند.
  • عدم ایجاد فشار روی بینی و گوش: برخلاف عینک، لنز تماسی روی صورت قرار نمی‌گیرد و باعث ایجاد فشار یا ناراحتی در ناحیه بینی و پشت گوش نمی‌شود.
  • دید طبیعی‌تر در تغییر جهت نگاه: از آنجا که لنز همراه با حرکت چشم جابه‌جا می‌شود، فرد در تمام جهات دید یکنواخت و طبیعی‌تری خواهد داشت.
  • گزینه‌ای مناسب برای افرادی که تحمل عینک را ندارند: برخی افراد به دلایل شغلی، زیبایی یا راحتی، استفاده از لنز تماسی را به عینک ترجیح می‌دهند و با انتخاب صحیح لنز می‌توانند از مزایای هر دو بهره‌مند شوند.

عوارض استفاده از لنز تماسی

  • خشکی چشم: استفاده طولانی‌مدت از لنز تماسی می‌تواند باعث کاهش رطوبت سطح چشم و ایجاد علائمی مانند سوزش، خارش و احساس جسم خارجی شود.
  • عفونت چشم: رعایت نکردن بهداشت لنز، خوابیدن با لنز یا استفاده از محلول‌های نامناسب می‌تواند خطر عفونت‌های چشمی و حتی آسیب به قرنیه را افزایش دهد.
  • التهاب قرنیه (کراتیت): یکی از مهم‌ترین عوارض لنز تماسی، التهاب قرنیه است که ممکن است با درد، قرمزی، حساسیت به نور و کاهش دید همراه باشد.
  • قرمزی و تحریک چشم: استفاده از لنز نامناسب یا استفاده بیش از حد از لنز می‌تواند باعث تحریک بافت چشم و قرمزی مداوم شود.
  • کاهش اکسیژن‌رسانی به قرنیه: برخی لنزها ممکن است اکسیژن کافی را به سطح چشم نرسانند و در طولانی‌مدت سلامت قرنیه را تحت تأثیر قرار دهند.
  • ایجاد حساسیت و آلرژی: برخی افراد ممکن است به مواد تشکیل‌دهنده لنز یا محلول‌های نگهداری آن واکنش آلرژیک نشان دهند و دچار خارش و التهاب شوند.
  • زخم قرنیه: استفاده نادرست از لنز یا ادامه استفاده هنگام عفونت می‌تواند خطر ایجاد خراش و زخم قرنیه را افزایش دهد که نیازمند درمان فوری است.
  • تاری دید موقت: رسوب پروتئین‌ها و آلودگی روی سطح لنز یا استفاده از لنز آسیب‌دیده می‌تواند باعث افت کیفیت بینایی و تاری دید شود.
  • رشد عروق خونی در قرنیه: کاهش مزمن اکسیژن‌رسانی به قرنیه ممکن است به رشد غیرطبیعی عروق خونی در این ناحیه منجر شود و سلامت چشم را تهدید کند.
  • عدم تحمل لنز تماسی: برخی افراد با وجود استفاده صحیح، به مرور زمان دچار ناراحتی و عدم تحمل لنز می‌شوند و نیاز به تغییر نوع لنز یا استفاده از عینک پیدا می‌کنند.

بهترین محلول شستشوی لنز

سه نوع اصلی از محلول لنزهای تماسی موجود که در آزمایش‌های بالینی مؤثر هستند و توسط FDA تأیید شده‌اند: محلول‌های لنز تماسی چند منظوره، سیستم‌های مراقبت مبتنی بر پراکسید هیدروژن و سالین پایه.

1. محلول لنز تماسی چند منظوره

محلول لنزهای تماسی چند منظوره در تمیز کردن، شستشو، ضدعفونی و نگهداری لنزهای تماسی موثر است. با راه حل های چند منظوره، هیچ محصول دیگری برای مراقبت از لنز لازم نیست.

2. محلول های مبتنی بر پراکسید هیدروژن

محلول های مبتنی بر پراکسید هیدروژن (HPB) نیز در ضدعفونی کردن لنزهای تماسی موثر هستند. با این حال، به چند مرحله اضافی نیاز دارند.

  • لنزهای تماسی باید ابتدا با محلول تمیزکننده سورفاکتانت جداگانه تمیز شوند.
  • سپس، لنزهای تماسی باید با محلول سالین استریل قبل از فرآیند ضدعفونی شسته شوند.

3. سالین های پایه

از سالین می توان برای شستشوی لنزها قبل از قرار دادن آنها در چشم استفاده کرد. این محلول طبیعی تر است و می تواند به جلوگیری از واکنش به مواد شیمیایی که در محلول های دیگر یافت می شود، کمک کند.

نحوه انتخاب لنزهای تماسی

بهترین روش انتخاب لنزهای تماسی و محلول لنز تصمیم با کمک چشم پزشک است. از طریق معاینه چشم سلامت، بینایی شما به طور کامل مورد بررسی قرار می گیرد و لنزها و محلولی که با نیازهای بینایی شما مطابقت دارد، بررسی می شود.

اگر احساس می کنید که نیاز به نسخه جدیدی دارید یا از لنزهای تماسی فعلی خود راضی نیستید، قبل از تعویض لنز با پزشک خود صحبت کنید.

نکات مهم در استفاده از لنز‌های تماسی چشمی

امروزه که روش‌های جراحی عیوب انکساری مانند لازک ، لیزیک ، فمتولیزیک وSMILE متداول شده و هر روز هم این تکنیک ها پیشرفت می‌کنند ، کمتر از گذشته از لنز های تماسی استفاده می شود ولی بازهم افرادی که برای این نوع جراحی ها مناسب نیستند یا کمتر از ۲۱ سال سن دارند و مایل به استفاده از عینک نیستند، لنز تماسی انتخاب خوبی است.

با این‌حال استفاده از آن‌ها در تمام شرایط ممکن نیست و اگر فرد مقید به رعایت نکات بهداشتی و مراقبت های مخصوص استفاده کنندگان از لنز نباشد و در نگهداری و حفظ تمیزی آنها دقت نکند، احتمال ایجاد عفونت چشم زیاد می شود.

افرادی که از لنز تماسی استفاده می‌کنند ریسک بالاتری برای ابتلا به زخم قرنیه دارند( تا پنجاه برابر بیشتر). . باکتری، ویروس، قارچ ها و… می‌توانند باعث ایجاد زخم شوند.

همچنین استفاده از لنز تماسی احتمال ابتلا به التهابات سطح چشم ورم ملتحمه ( غیر عفونی )را نیز افزایش می‌دهد.

چه افرادی نباید از لنز تماسی استفاده کنند؟

  • افراد مبتلا به خشکی شدید چشم
  • افراد دارای عفونت فعال چشم
  • مبتلایان به التهاب مزمن پلک (بلفاریت)
  • افراد مبتلا به آلرژی‌های شدید چشمی
  • بیماران دارای زخم یا آسیب قرنیه
  • افراد مبتلا به برخی بیماری‌های قرنیه
  • کسانی که بهداشت لنز را به‌درستی رعایت نمی‌کنند
  • افرادی که به مواد لنز یا محلول‌های نگهداری آن حساسیت دارند
  • بیماران مبتلا به برخی بیماری‌های خودایمنی مؤثر بر چشم
  • افرادی که به‌طور مکرر دچار عفونت‌های چشمی می‌شوند
  • کسانی که در محیط‌های بسیار آلوده یا پرگردوغبار کار می‌کنند
  • افرادی که تحمل فیزیکی یا چشمی استفاده از لنز را ندارند
  • بیمارانی که بدون نظر متخصص قصد استفاده از لنزهای طبی یا رنگی را دارند
  • افرادی که پس از جراحی‌های خاص چشم هنوز مجوز استفاده از لنز دریافت نکرده‌اند
  • کودکانی که توانایی مراقبت و نگهداری صحیح از لنز را ندارند (مگر با نظارت کامل والدین)

روش صحیح نگهداری از لنز تماسی

روش صحیح نگهداری از لنز تماسی
روش صحیح نگهداری از لنز تماسی

شامل رعایت دقیق بهداشت و استفاده از محلول‌های استاندارد است تا از بروز عفونت و آسیب به چشم جلوگیری شود.

لنز باید قبل و بعد از هر بار استفاده با محلول مخصوص شست‌وشو داده شود و هرگز نباید با آب معمولی یا بزاق دهان تمیز شود، زیرا این کار خطر آلودگی میکروبی را افزایش می‌دهد.

نگهداری لنز در جالنزی تمیز و تعویض منظم محلول آن ضروری است و باید از استفاده طولانی‌تر از زمان توصیه‌شده توسط پزشک خودداری کرد تا سلامت قرنیه و کیفیت بینایی حفظ شود.

لنز تماسی بهتر است یا عینک؟

انتخاب بین لنز تماسی و عینک کاملاً به نیاز فرد، سبک زندگی و وضعیت سلامت چشم بستگی دارد و نمی‌توان یک گزینه را برای همه بهتر دانست. لنز تماسی معمولاً دید طبیعی‌تر، میدان دید وسیع‌تر و آزادی عمل بیشتری در فعالیت‌های روزمره و ورزشی فراهم می‌کند، در حالی که عینک استفاده آسان‌تر، مراقبت کمتر و ریسک پایین‌تری برای عفونت یا آسیب چشمی دارد.

در نتیجه، اگر راحتی و ظاهر و عملکرد در فعالیت‌های پرتحرک مهم باشد لنز گزینه مناسب‌تری است، اما برای استفاده ایمن‌تر و کم‌دردسر، عینک همچنان انتخاب مطمئن‌تری محسوب می‌شود.

Picture of دکتر رضا عرفانیان سلیم

دکتر رضا عرفانیان سلیم

فوق تخصص جراحی‌های پلاستیک و ترمیمی چشم و استرابیسم ( انحراف چشم ) سال ۱۳۸۹ از علوم پزشکی شهید بهشتی تهران...

5 پاسخ

  1. از دیشب دارم این قطره ها رو‌استفاده میکنم تورم و قرمزیش از بین رفته فقط هنوز یکم درد دارم باید باز برم پیش متخصص؟

    1. با سلام
      اگه درد هر روز کمتر می‌شه و ترشح یا تاری نداری، معمولاً نیاز به مراجعه فوری نیست. اما اگه درد ادامه‌دار شد یا دوباره قرمزی و حساسیت به نور پیدا کردی، حتماً باید متخصص دوباره چشم رو بررسی کنه تا مطمئن بشیم عفونت یا التهاب پنهان وجود نداره.

  2. سلام من چشم چپم متورم و دچار خشکی شدید شد به پزشک مراجعه کردم گفتن زخم شده و کلی منو ترسوندن یه قطر اشک مصنوعی داد که هر دو ساعت دارم استفاده میکنم و یه قطره استریل چشمی که ۶ ساعت یکبار و یه پماد که فقط شب میزنم

  3. من وقتی لنز میزنم چشام قرمز میشهاز نوع لنز میونه باشه یا کلا به لنز حساسیت دارم ؟

    1. با پزشک یا مرکزی که ازش لنز رو تهیه کردید سوال بفرمایید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *