زخم قرنیه (زخم چشم یا کراتیت) به زخم یا خراش باز گفته میشود که روی قرنیه به وجود میآید. قرنیه لایه آناتومیک قدامی ظریف و شفاف چشم و اولین قسمت چشم در مسیر ورودی نور به داخل چشم است که مقابل عنبیه قرار دارد. همچنین، قرنیه به همراه عدسی نقش مهمی در متمرکز کردن نور ورودی بر روی شبکیه دارد و پرتوهای نور را به داخل چشم هدایت میکند. هر گونه خراش، جراحت یا عفونتی که قرنیه را تحت تاثیر قرار دهد می تواند منجر به ایجاد عوارض زخم چشم شود. حتی یک خراش یا ساییدگی به ظاهر جزئی می تواند یکپارچگی قرنیه را مختل کند و یک نقطه ورود برای عفونت یا آسیب بیشتر ایجاد کند. عواملی مانند اجسام خارجی، ضربه، استفاده نادرست از لنزهای تماسی یا محافظت ناکافی از چشم می توانند در آسیب های قرنیه نقش داشته باشند.
برای درخواست مشاوره تلفنی رایگان فرم زیر را پر کنید
دلایل ایجاد زخم قرنیه
جراحت یا ضربه، عفونت، کاهش تولید اشک، بیماریهای زمینهای و… از جمله دلایل ایجاد زخم درقرنیه هستند.
1. جراحت یا ضربه: خراش یا آسیب قرنیه مانند یک جسم خارجی، استفاده نادرست از لنز تماسی، یا ضربه ناگهانی چشم، می تواند منجر به ایجاد زخم شود.
2. عفونت: عفونت های باکتریایی، ویروسی یا قارچی می توانند به قرنیه حمله کرده و باعث التهاب و زخم شوند. عفونت ها اغلب با بهداشت نامناسب، استفاده از لنزهای تماسی یا قرار گرفتن در معرض آب یا محیط های آلوده همراه است.
3. کاهش تولید اشک: تولید ناکافی اشک یا سندرم چشم خشک می تواند منجر به خشکی قرنیه شود و خطر تشکیل زخم را افزایش دهد.
4. بیماری های زمینه ای: برخی از شرایط پزشکی مانند بیماری های خودایمنی، ویروس هرپس سیمپلکس یا اختلالات سطح چشمی، می توانند سیستم دفاعی قرنیه را تضعیف کنند و آن را بیشتر مستعد ابتلا به زخم می کنند.
بیشتر بخوانید: جراحی ترمیم بلفاروپلاستی
علائم زخم قرنیه
شایعترین علائم زخم در قرنیه شامل موارد زیر میشوند:
1. قرمزی چشم: چشم آسیبدیده ممکن است به دلیل التهاب زمینهای قرمز و خونآلود به نظر برسد.
2. خارش چشم: بیماران مبتلا به کراتیت اغلب دچار خارش یا تمایل مداوم برای مالیدن چشمان خود می شوند.
3. سوزش چشم: احساس سوزش یا ناراحتی در چشم آسیب دیده از علائم شایع کراتیت است.
4. درد شدید در ناحیه آسیب دیده: کراتیت می تواند باعث درد یا ناراحتی شدید در چشم شود که با پلک زدن یا قرار گرفتن در معرض نور بدتر میشود.
5. احساس وجود جسم خارجی در چشم: ممکن است بیمار احساس کند چیزی مانند شن یا جسم خارجی در چشم او وجود دارد.
6. ریختن اشک: اشک بیش از حد یا آبریزش چشم می تواند به عنوان پاسخی به التهاب و ناراحتی رخ دهد.
7. ترشحات عفونی غلیظ از چشم: امکان دارد کراتیت منجر به تولید ترشحات غلیظ و چسبنده از چشم شود که می تواند زرد یا سبز رنگ باشد.
8. تاری دید: التهاب و آسیب به قرنیه می تواند باعث تاری یا تحریف دید شود.
9. حساسیت شدید به نور: این علامت که به عنوان فتوفوبیا شناخته می شود، با حساسیت شدید به نور مشخص می شود که باعث ناراحتی یا درد در هنگام قرار گرفتن در معرض نورهای شدید یا نور خورشید می شود.
10. تورم پلک: تورم یا پف پلک ها می تواند در کنار التهاب قرنیه رخ دهد.
11. ظهور یک لکه سفید دایره ای شکل روی قرنیه: در برخی موارد ممکن است یک لکه سفید قابل مشاهده روی قرنیه ایجاد شود که نشان دهنده وجود عفونت یا زخم است.
نکته: توجه به این نکته مهم است که شدت و ترکیب علائم بسته به علت زمینهای کراتیت، که میتواند شامل عفونتهای ویروسی، باکتریایی، قارچی یا انگلی و همچنین مسائل مربوط به لنزهای تماسی یا آسیبهای قرنیه باشد، میتواند متفاوت باشد. مراقبت فوری پزشکی برای تشخیص و مدیریت مناسب کراتیت برای جلوگیری از عوارض و حفظ بینایی بسیار مهم است.
بیشتر بخوانید: عفونت چشم
انواع روشهای درمان زخم قرنیه
برای درمان زخم در قرنیه از دارو یا جراحی استفاده میشود. انتخاب هر یک از این روشهای درمانی با توجه به وضعیت بیمار و تشخیص پزشک متخصص صورت میگیرد.
دارودرمانی
درمان پزشکی زخم در قرنیه معمولا شامل استفاده از داروها برای رفع عفونت است. رویکرد درمانی بسته به علت و شدت زخم متفاوت است. در اینجا برخی از داروهایی که برای درمان استفاده میشود را بیان میکنیم:
1. آنتی بیوتیک های موضعی: قطره ها یا پمادهای چشمی برای مبارزه با عفونت های باکتریایی مرتبط با زخم موجود در قرنیه تجویز می شوند. این داروها به از بین بردن باکتری های عامل عفونت و جلوگیری از آسیب بیشتر کمک می کنند.
2. داروهای ضد قارچ: اگر زخم ناشی از عفونت قارچی باشد، ممکن است قطره یا پماد ضد قارچی برای چشم تجویز شود. این داروها ارگانیسم های قارچی را هدف قرار داده و از رشد آنها جلوگیری می کنند.
3. داروهای ضد ویروسی: در مواردی که زخم ناشی از عفونت ویروسی باشد، قطره یا پماد ضد ویروسی برای چشم تجویز میشود.
4. قطره های چشمی مرطوب کننده یا روان کننده: قطره های چشمی روان کننده یا اشک مصنوعی می تواند به کاهش خشکی و ناراحتی مرتبط با زخم قرنیه کمک کند. این قطره های موجب مرطوب شدن چشم میشوند و قرنیه را از آسیب بیشتر محافظت می کنند.
جراحی
پیوند قرنیه، روش جراحی است که برای درمان زخمهای شدید قرنیه که به دیگر اشکال درمان پاسخ ندادهاند، انجام میشود. برای مواردی که زخم عمیق است یا آسیب زیادی به قرنیه وارد شده این گزینه درمانی در نظر گرفته می شود. در طی پیوند قرنیه، بافت قرنیه آسیب دیده یا عفونی با جراحی برداشته می شود و قرنیه سالم اهداکننده به جای آن پیوند زده می شود. قرنیه اهدا کننده با دقت انتخاب می شود تا با اندازه و شکل قرنیه گیرنده مطابقت داشته باشد. جراحی پیوند قرنیه می تواند به طور قابل توجهی بینایی را بهبود ببخشد و علائم مرتبط با زخم را کاهش دهد. ذکر این نکته ضروری است که موفقیت این روش به عوامل مختلفی از جمله سلامت کلی چشم گیرنده و رعایت دستورالعمل های مراقبت پس از عمل بستگی دارد.
بیشتر بخوانید: عمل بلفاروپلاستی پلک پایین
انواع زخم قرنیه
زخم قرنیه می تواند عفونی یا غیر عفونی باشد. گاهی در زمینه؛ بیماریهای روماتیسمی بدن، از بین رفتن حس قرنیه، وجود التهاب مزمن لبه پلک ها یا ضربه منجر به خراشیدگی قرنیه، زخم غیر عفونی ایجاد گردد.
در زخم عفونی بدنبال ضربه و خراشیدگی در سطح قرنیه، همزمان یک عامل عفونی ( ویروس، میکروب یا قارچ) در محل جراحت وارد و تکثیر شده عفونت در بافت قرنیه را موجب می شود.
یک مورد استثنا زخم تبخالی است که بدنبال فعال شدن ویروس تبخال نهفته در جسم سلول هسته عصب حسی ناحیه چشم و صورت (موسوم به عصب زوج پنج) این ویروس در امتداد عصب به قرنیه رسیده و زخم را موجب می شود.
راه های پیشگیری از ایجاد زخم قرنیه
توجه داشته باشید که با رعایت برخی از نکات می توانید به راحتی از مبتلا شدن به بیماری زخم جلوگیری کنید. از جمله روش های پیشگیری از این بیماری عبارتند از:
- شستن مرتب دست ها
- جلوگیری از ایجاد هر نوع آسیبی به قرنیه
- استفاده کردن از لنز های تماسی
- دست نزدن به چشم ها در صورت داشتن تبخال
چه افرادی مستعد ابتلا به زخم قرنیه هستند؟
از جمله افرادی که بیشتر در معرض ابتلا به این زخم هستند به شرح زیر است:
- کسانی که از لنزهای تماسی زیاد استفاده می کنند.
- کسانی که سابقه ابتلا به خشکی چشم را دارند یا حتی به این بیماری مبتلا هستند.
- کسانی که به اختلالات چشمی مبتلا هستند.
- کسانی که به آبله مرغان یا زونا که جزء زخم های سرد محسوب می شوند مبتلا هستند.
- کسانی که از قطره های چشمی استروئیدی استفاده می کنند.
نتیجهگیری
زخم قرنیه همانطور که از نام آن مشخص است یک زخم برروی قرنیه است که اگر به موقع تشخیص و درمان شود می تواند بسیار موثر باشد. این عارضه از علائم و نشانه هایی برخوردار می باشد که نایده گرفتن آن باعث شده تا آسیب های جدی به چشم و بینایی فرد وارد شود.
