درمان عفونت چشم

درمان عفونت چشم

🔄 آخرین بروزرسانی: 2026/10/05
تایید شده

تایید شده توسط دکتر رضا عرفانیان سلیم

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شما خواننده عزیز میباشد. قبل از هرگونه اقدام جهت درمان با ما و متخصصان چشم پزشک مراجعه کنید.

عفونت چشم یکی از شایع‌ترین مشکلات چشمی است که می‌تواند در اثر باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها یا انگل‌ها ایجاد شود و بخش‌های مختلف چشم مانند ملتحمه، قرنیه یا پلک را درگیر کند. این عارضه معمولاً با علائمی مانند قرمزی چشم، درد، ترشح، خارش، اشک‌ریزش و تاری دید همراه است و در صورت عدم درمان به‌موقع، ممکن است سلامت بینایی را تحت تأثیر قرار دهد.

درمان عفونت چشم به عامل ایجادکننده آن بستگی دارد و ممکن است شامل قطره یا پماد آنتی‌بیوتیک، داروهای ضدویروس، داروهای ضدقارچ یا سایر روش‌های درمانی باشد. تشخیص صحیح نوع عفونت توسط چشم‌پزشک اهمیت زیادی دارد، زیرا استفاده از درمان نامناسب می‌تواند روند بهبودی را به تأخیر انداخته و خطر بروز عوارض را افزایش دهد. در این مقاله با انواع عفونت‌های چشمی، روش‌های تشخیص، درمان و راهکارهای پیشگیری از آن آشنا خواهید شد.

درمان عفونت چشم در یک نگاه

درمان عفونت چشم به علت آن بستگی دارد و برای عفونت‌های باکتریایی، ویروسی، قارچی و انگلی یکسان نیست. در برخی موارد ممکن است عفونت با مراقبت حمایتی برطرف شود، اما بعضی عفونت‌ها، به‌ویژه عفونت قرنیه، به درمان سریع و تخصصی نیاز دارند. بنابراین انتخاب قطره یا آنتی‌بیوتیک بدون تشخیص علت عفونت توصیه نمی‌شود.

اگر چشم شما دچار درد شدید، کاهش دید، حساسیت شدید به نور، کدورت یا لکه روی قرنیه، تورم قابل‌توجه یا ترشحات شدید شده است، مراجعه سریع به چشم‌پزشک اهمیت دارد.

برای عفونت چشم چی خوبه؟

اینکه برای عفونت چشم چه چیزی مناسب است، به علت عفونت بستگی دارد. اگر عفونت باکتریایی باشد، پزشک ممکن است قطره یا پماد آنتی‌بیوتیک تجویز کند؛ اما عفونت‌های ویروسی معمولاً به درمان حمایتی نیاز دارند و در بعضی عفونت‌های ویروسی خاص، داروی ضدویروس استفاده می‌شود. عفونت‌های قارچی و انگلی نیز به داروهای اختصاصی نیاز دارند.

برای کاهش ناراحتی چشم، بسته به نوع عفونت ممکن است کمپرس سرد یا گرم و اشک مصنوعی بدون نگهدارنده توصیه شود. همچنین تا زمان مشخص شدن علت عفونت، بهتر است از لنز تماسی، آرایش چشم و مالیدن چشم خودداری کنید.

نکته مهم: انتخاب خودسرانه قطره آنتی‌بیوتیک یا کورتونی می‌تواند در بعضی بیماری‌های چشمی وضعیت را بدتر کند. اگر درد، کاهش دید، حساسیت به نور یا علائم قرنیه وجود دارد، معاینه توسط چشم‌پزشک ضروری است.

انواع عفونت چشم 

انواع عفونت چشم 
انواع عفونت چشم

عفونت‌های چشم به دلایل مختلفی ایجاد می‌شوند و بر اساس منشأ آن‌ها به چند دسته تقسیم می‌شوند:

  1. عفونت‌های باکتریایی: شامل گل‌مژه و التهاب ملتحمه باکتریایی که معمولاً با قرمزی، تورم و ترشح چرکی همراه هستند. درمان این نوع عفونت‌ها معمولاً با استفاده از قطره‌های آنتی‌بیوتیکی و در موارد شدیدتر، مصرف آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی انجام می‌شود.
  2. عفونت‌های ویروسی: در صورتی که عفونت ویروسی باشد، معمولا درمان بر اساس تسکین علائم و گاهی استفاده از آنتی‌ویروس‌ها صورت می‌گیرد. مانند التهاب ملتحمه ویروسی یا هرپس چشمی که بیشتر در اثر ویروس‌هایی مانند آدنوویروس و ویروس هرپس سیمپلکس ایجاد می‌شوند. درمان این نوع عفونت‌ها به استراحت، استفاده از کمپرس گرم یا سرد و در برخی موارد داروهای ضدویروسی نیاز دارد.
  3. عفونت‌های قارچی: این نوع عفونت کمتر شایع است و بیشتر در اثر زخم‌های باز یا استفاده از لنزهای آلوده ایجاد می‌شود. درمان شامل داروهای ضدقارچ موضعی یا خوراکی است.
  4. عفونت‌های انگلی: مانند عفونت ناشی از آکانتاموبا، که اغلب در افرادی که لنزهای تماسی استفاده می‌کنند دیده می‌شود. درمان این عفونت‌ها پیچیده‌تر است و نیاز به داروهای خاص و مراقبت‌های ویژه دارد.

عفونت چشم در کدام قسمت‌های چشم ایجاد می‌شود؟

عفونت فقط محدود به سطح چشم نیست و می‌تواند بخش‌های مختلفی را درگیر کند. شایع‌ترین محل‌ها شامل ملتحمه، پلک و لبه پلک، قرنیه و بافت‌های اطراف چشم هستند. نوع محل درگیری اهمیت زیادی دارد، زیرا عفونت قرنیه می‌تواند جدی‌تر از یک التهاب ساده ملتحمه باشد و در صورت تأخیر در درمان، بینایی را تهدید کند.

عفونت چشم چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص عفونت چشم فقط بر اساس قرمزی یا ترشح چشم امکان‌پذیر نیست، زیرا بیماری‌هایی مانند آلرژی، خشکی چشم، التهاب پلک و بعضی مشکلات قرنیه نیز می‌توانند علائم مشابه ایجاد کنند.

چشم‌پزشک با بررسی علائم، سابقه بیماری و معاینه چشم مشخص می‌کند که کدام قسمت چشم درگیر شده و احتمالاً چه عاملی باعث ایجاد مشکل شده است. در صورت نیاز ممکن است بررسی دقیق قرنیه با اسلیت‌لامپ یا نمونه‌گیری از ترشحات و بافت در موارد خاص انجام شود.

نوع عفونت و محل درگیری، تعیین‌کننده روش درمان است؛ به همین دلیل مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک یا قطره‌های چشمی قبل از تشخیص توصیه نمی‌شود.

بیشتر بخوانید: انسداد مجرای اشکی

آیا عفونت چشم واگیردار است؟

واگیردار بودن عفونت چشم به عامل ایجادکننده آن بستگی دارد. برخی عفونت‌های ویروسی و باکتریایی، به‌ویژه التهاب ملتحمه، به‌راحتی از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شوند؛ اما عفونت‌های قارچی، انگلی و التهاب‌های آلرژیک الگوی انتقال متفاوتی دارند و همه آن‌ها از طریق تماس معمول با دیگران منتقل نمی‌شوند.

عفونت‌های مسری چشم معمولاً از طریق تماس دست آلوده با چشم، استفاده مشترک از حوله، دستمال، لوازم آرایشی یا تماس با ترشحات چشم گسترش پیدا می‌کنند. به همین دلیل رعایت بهداشت فردی در زمان ابتلا اهمیت زیادی دارد.

برای کاهش احتمال انتقال عفونت به دیگران، بهتر است اقدامات زیر را رعایت کنید:

  • دست‌ها را به‌طور مرتب با آب و صابون بشویید.

  • از مالیدن چشم‌ها خودداری کنید.

  • حوله، روبالشی و لوازم آرایشی چشم را با دیگران به اشتراک نگذارید.

  • هنگام تمیز کردن ترشحات چشم از دستمال یا گاز تمیز استفاده کنید و پس از آن دست‌ها را بشویید.

  • قطره یا پماد چشمی را به‌صورت مشترک استفاده نکنید.

  • تا زمان بهبود علائم، از تماس نزدیک غیرضروری با دیگران خودداری کنید.

اگر عفونت چشم با تب، علائم عمومی بیماری یا ترشحات زیاد همراه باشد، درباره زمان بازگشت به محل کار یا مدرسه با پزشک مشورت کنید.

تفاوت عفونت چشم با حساسیت و خشکی چشم چیست؟

تفاوت عفونت چشم با حساسیت و خشکی چشم چیست؟
تفاوت عفونت چشم با حساسیت و خشکی چشم چیست؟

قرمزی، خارش، سوزش و اشک‌ریزش از علائمی هستند که ممکن است در عفونت چشم، حساسیت یا خشکی چشم مشاهده شوند. به همین دلیل نمی‌توان تنها بر اساس یک علامت، علت مشکل را مشخص کرد.

در التهاب ملتحمه آلرژیک، خارش معمولاً از علائم برجسته است و ممکن است هر دو چشم را درگیر کند. این حالت گاهی با عطسه، آبریزش بینی یا سابقه حساسیت همراه است و برخلاف عفونت‌های ویروسی و باکتریایی، مسری نیست.

خشکی چشم نیز می‌تواند باعث احساس سوزش، وجود جسم خارجی، قرمزی و اشک‌ریزش واکنشی شود. این علائم ممکن است با استفاده طولانی از نمایشگرها یا قرار گرفتن در محیط خشک تشدید شوند.

در عفونت‌های چشمی، بسته به عامل ایجادکننده، ممکن است ترشحات آبکی یا چرکی، قرمزی، تورم پلک و احساس ناراحتی وجود داشته باشد. بااین‌حال، هیچ‌یک از این نشانه‌ها به‌تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیستند.

از آنجا که درمان حساسیت، خشکی چشم و عفونت با یکدیگر تفاوت دارد، در صورت تداوم علائم یا بروز درد، حساسیت به نور و تاری دید، معاینه چشم‌پزشک ضروری است.

روش‌های درمان عفونت چشم

روش درمان عفونت چشم بر اساس عامل ایجادکننده، محل درگیری و شدت بیماری تعیین می‌شود. برای مثال، درمان التهاب ملتحمه ویروسی با عفونت باکتریایی یکسان نیست و عفونت قرنیه نیز ممکن است به درمان فوری و تخصصی نیاز داشته باشد.

به همین دلیل نمی‌توان یک قطره یا داروی واحد را به‌عنوان بهترین درمان برای همه انواع عفونت چشم معرفی کرد.

استراحت دادن به چشم

استراحت چشم ممکن است به کاهش ناراحتی کمک کند، اما به‌تنهایی عفونت را درمان نمی‌کند. کاهش زمان استفاده از نمایشگرها در صورت تشدید ناراحتی، پرهیز از مالیدن چشم و رعایت بهداشت دست‌ها از اقدامات حمایتی مناسب هستند.

بیشتر بخوانید: عوارض لیفت آندوسکوپی پیشانی

استفاده از قطره‌های چشم

نوع قطره به علت بیماری بستگی دارد. قطره‌های آنتی‌بیوتیک فقط برای برخی عفونت‌های باکتریایی کاربرد دارند و روی عفونت‌های ویروسی یا قارچی اثر یکسانی ندارند. برخی قطره‌ها نیز برای کاهش التهاب یا خشکی و ناراحتی چشم استفاده می‌شوند و لزوماً نقش ضدعفونی‌کننده ندارند.

به‌خصوص از مصرف خودسرانه قطره‌های کورتونی باید پرهیز کرد، زیرا در برخی عفونت‌های چشمی از جمله عفونت‌های ویروسی هرپسی می‌تواند باعث تشدید بیماری شود.

مزیت‌های استفاده از ژل‌ها و قطره‌های چشمی ضدعفونی عبارتند از:

  • کاهش التهاب و تورم: این محصولات می‌توانند به کنترل التهاب چشم و کاهش تورم کمک کنند.
  • قطره های اشک مصنوعی با رقیق کردن عوامل ایجاد التهاب و عوامل عفونت زا ، شدت بیماری را کمتر می‌کنند .

بیشتر بخوانید: بیماری تیروئید چشم

درمان عفونت قارچی چشم

درمان عفونت قارچی چشم به نوع قارچ و محل درگیری بستگی دارد. در صورت ابتلای قرنیه، پزشک ممکن است داروهای ضدقارچ موضعی یا در شرایط خاص داروهای سیستمیک تجویز کند. این عفونت‌ها گاهی به درمان طولانی‌مدت و پیگیری منظم نیاز دارند و نباید با داروهای عمومی یا روش‌های خانگی درمان شوند.

بیشتر بخوانید: تراخم یا التهاب ملتحمه

آیا قطره ضدحساسیت برای عفونت چشم مناسب است؟

درمان عفونت آلرژیک چشم شامل استفاده از قطره‌های ضد التهاب و ضد حساسیت است که می‌توانند علائم را کاهش دهند. این قطره‌ها معمولا شامل آنتی‌هیستامین‌ها و استروئیدها هستند. آنتی‌هیستامین‌ها به عنوان ضد حساسیت عمل می‌کنند و علائمی مانند خارش، سوزش و قرمزی را کاهش می‌دهند. استروئیدها نیز به عنوان ضد التهاب عمل می‌کنند و التهاب در چشم را کاهش می‌دهند. این قطره‌ها باید طبق دستورات پزشک استفاده شوند و به طور منظم و به مدت زمان مشخص مصرف شوند.

درمان سریع عفونت چشم

اگر منظور از «درمان سریع» کاهش سریع علائم باشد، روش مناسب به علت عفونت بستگی دارد. هیچ قطره یا آنتی‌بیوتیکی وجود ندارد که برای همه انواع عفونت چشم بهترین و سریع‌ترین درمان باشد.

در عفونت‌های باکتریایی، پزشک ممکن است پس از معاینه قطره یا پماد آنتی‌بیوتیک تجویز کند. برخی عفونت‌های ویروسی با مراقبت حمایتی به‌تدریج بهبود پیدا می‌کنند و در بعضی موارد خاص داروی ضدویروس لازم است. عفونت‌های قارچی و انگلی معمولاً به درمان اختصاصی و پیگیری دقیق‌تری نیاز دارند.

اگر عفونت قرنیه مطرح باشد، نباید منتظر بهبود خودبه‌خودی ماند؛ زیرا بعضی عفونت‌های قرنیه می‌توانند در مدت کوتاهی باعث آسیب به بافت قرنیه و کاهش بینایی شوند.

بنابراین سریع‌ترین راه برای رسیدن به درمان مناسب، تشخیص صحیح علت عفونت توسط چشم‌پزشک است، نه انتخاب خودسرانه دارو.

دارو درمانی عفونت چشم

دارودرمانی یکی از اصلی‌ترین روش‌های درمان عفونت چشم است و نوع داروی تجویزشده به عامل ایجادکننده عفونت بستگی دارد. پزشک پس از تشخیص اینکه عفونت منشأ باکتریایی، ویروسی، قارچی یا انگلی دارد، مناسب‌ترین دارو را انتخاب می‌کند تا عفونت کنترل شده و از بروز عوارضی مانند آسیب قرنیه یا کاهش بینایی جلوگیری شود.

در عفونت‌های باکتریایی معمولاً از قطره یا پماد آنتی‌بیوتیک استفاده می‌شود، در حالی که عفونت‌های ویروسی ممکن است به داروهای ضدویروس نیاز داشته باشند. برای عفونت‌های قارچی نیز قطره یا داروهای ضدقارچ تجویز می‌شود که معمولاً دوره درمان طولانی‌تری دارند. مصرف داروها باید دقیقاً طبق دستور چشم‌پزشک انجام شود و قطع خودسرانه درمان، حتی در صورت بهبود علائم، می‌تواند باعث عود عفونت یا مقاوم شدن عوامل بیماری‌زا شود.

استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها

درمان عفونت باکتریایی چشم معمولا با استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها انجام می‌شود. این داروها مواد شیمیایی هستند که بر روی باکتری‌ها تاثیر دارند و باعث از بین رفتن یا مهار رشد آن‌ها می‌شوند. بسته به نوع و شدت عفونت، پزشک قطره چشمی آنتی‌بیوتیک یا کرم چشمی آنتی‌بیوتیک را تجویز می‌کند. آنتی‌بیوتیک‌ها در درمان عفونت‌های باکتریایی چشم بسیار موثر هستند. این داروها مواد شیمیایی هستند که قادر به از بین بردن یا مهار رشد باکتری‌ها هستند. آنتی‌بیوتیک‌ها بر اساس نوع و شدت عفونت توسط پزشک تجویز می‌شوند و می‌توانند به کاهش علائم مربوط به عفونت چشم کمک کنند. مهم است که داروها را به دقت و به مدت زمانی که پزشک تعیین کرده است مصرف کنید. عدم استفاده صحیح از آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند منجر به مقاومت باکتری‌ها شود و اثربخشی آن را کم کند.

بیشتر بخوانید: درمان انحراف چشم

بهترین آنتی‌بیوتیک برای عفونت چشم چیست؟

یک آنتی‌بیوتیک واحد را نمی‌توان به‌عنوان بهترین گزینه برای تمام عفونت‌های چشم معرفی کرد. انتخاب دارو به نوع باکتری، محل عفونت، شدت بیماری، سن بیمار، سابقه پزشکی و شرایط چشم بستگی دارد.

در عفونت‌های سطحی چشم ممکن است پزشک از برخی آنتی‌بیوتیک‌های موضعی استفاده کند، اما عفونت‌های قرنیه، عفونت‌های شدید یا مواردی که به درمان اولیه پاسخ نمی‌دهند، به ارزیابی تخصصی و گاهی درمان متفاوت نیاز دارند.

بنابراین مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک یا انتخاب دارو بر اساس نام یک دارو در اینترنت توصیه نمی‌شود.

بر اساس نوع و شدت عفونت، پزشک ممکن است موارد زیر را تجویز کند:

  1. آزیترومایسین قطره: برای عفونت‌های باکتریایی ملایم.
  2. سیپروفلوکساسین قطره یا پماد: در موارد شدیدتر.
  3. کلرامفنیکل قطره یا پماد: برای عفونت‌های عمومی چشم.
  4. تتراسایکلین یا داکسی‌سایکلین خوراکی: در صورت وجود عفونت‌های مقاوم‌تر.

تو این بخش سعی شد بهترین آنتی بیوتیک برای عفونت چشم به شما معرفی شود ولی همواره قبل از استفاده از هر دارویی با پزشک مشورت کنید، زیرا مصرف نادرست ممکن است به مقاومت دارویی یا تشدید عفونت منجر شود.

آیا برای عفونت چشم قرص آنتی‌بیوتیک لازم است؟

در بیشتر عفونت‌های سطحی چشم، اگر درمان آنتی‌بیوتیکی لازم باشد، ممکن است داروی موضعی مانند قطره یا پماد انتخاب شود و مصرف آنتی‌بیوتیک خوراکی برای همه بیماران ضروری نیست. داروی خوراکی معمولاً فقط در شرایط خاص و بر اساس نوع عفونت و تشخیص پزشک تجویز می‌شود.

بنابراین مصرف خودسرانه قرص‌هایی مانند آموکسی‌سیلین یا داکسی‌سایکلین برای عفونت چشم توصیه نمی‌شود.

شست و شوی مداوم چشم

در صورت وجود ترشحات، می‌توان اطراف پلک را با گاز تمیز و محلول استریل مناسب تمیز کرد. شست‌وشوی مکرر داخل چشم با آب یا مواد خانگی توصیه نمی‌شود، مگر اینکه پزشک آن را برای شرایط خاص توصیه کرده باشد.

استفاده از کمپرس سرد

استفاده از کمپرس سرد می تواند به تسکین ناراحتی چشم کمک کند. کمپرس سرد می تواند التهاب را کاهش دهد و کمپرس گرم می تواند باعث تحریک ترشح اشک شود.

نکته: بهتر است، قبل از استفاده از هر کدام از این روش‌ها با چشم پزشک خود صحبت کنید.

درمان خانگی عفونت چشم؛ چه کارهایی مفید است؟

درمان‌های خانگی نمی‌توانند جایگزین درمان پزشکی شوند، اما در کنار داروهای تجویزشده توسط چشم‌پزشک می‌توانند به کاهش علائم و تسریع روند بهبودی کمک کنند. رعایت بهداشت چشم، شست‌وشوی دست‌ها قبل از لمس چشم و پرهیز از استفاده مشترک از حوله یا لوازم آرایشی از مهم‌ترین اقدامات برای جلوگیری از گسترش عفونت هستند.

برای کاهش ناراحتی، می‌توان از کمپرس گرم یا سرد (بسته به نوع عفونت و توصیه پزشک) استفاده کرد تا التهاب، درد و ترشحات کمتر شوند. همچنین تا زمان بهبودی باید از استفاده از لنزهای تماسی و آرایش چشم خودداری کرد و از مالیدن چشم‌ها پرهیز نمود. اگر علائم شدیدتر شوند، درد یا کاهش بینایی ایجاد شود یا پس از چند روز بهبودی حاصل نشود، مراجعه به چشم‌پزشک ضروری است.

درمان عفونت قرنیه چشم

درمان عفونت قرنیه چشم
درمان عفونت قرنیه چشم

عفونت قرنیه یا کراتیت عفونی با عفونت‌های سطحی چشم تفاوت دارد و می‌تواند در صورت تأخیر در درمان، باعث ایجاد زخم، اسکار و کاهش بینایی شود. درمان این بیماری به عامل ایجادکننده، شدت عفونت و میزان درگیری قرنیه بستگی دارد و باید پس از معاینه توسط چشم‌پزشک انجام شود.

در عفونت‌های باکتریایی ممکن است قطره‌های آنتی‌بیوتیک تجویز شوند، در حالی که عفونت‌های قارچی یا برخی عفونت‌های انگلی به داروهای اختصاصی و معمولاً درمان طولانی‌تر نیاز دارند. در موارد خاص ممکن است پزشک برای تشخیص دقیق‌تر از نمونه‌برداری یا بررسی ترشحات قرنیه استفاده کند.

درد چشم، کاهش دید، حساسیت شدید به نور، قرمزی قابل‌توجه یا مشاهده لکه سفید روی قرنیه از علائمی هستند که نباید با درمان خانگی یا مصرف خودسرانه قطره درمان شوند. در چنین شرایطی مراجعه سریع به چشم‌پزشک اهمیت دارد.

درمان عفونت ویروسی چشم

بسیاری از عفونت‌های ویروسی چشم، به‌ویژه التهاب ملتحمه ویروسی، با مراقبت حمایتی و گذشت زمان بهبود پیدا می‌کنند. تمیز نگه داشتن چشم، شستن مرتب دست‌ها، استفاده از وسایل شخصی و در صورت توصیه پزشک استفاده از اشک مصنوعی می‌تواند به کاهش ناراحتی کمک کند.

در برخی عفونت‌های ویروسی خاص مانند عفونت چشمی ناشی از ویروس هرپس سیمپلکس، ممکن است داروی ضدویروس لازم باشد. بنابراین درمان بر اساس نوع ویروس و محل درگیری تعیین می‌شود.

استفاده خودسرانه از قطره‌های کورتونی در صورت احتمال عفونت ویروسی توصیه نمی‌شود و می‌تواند در بعضی شرایط باعث تشدید بیماری شود.

درمان عفونت باکتریایی چشم

درمان عفونت باکتریایی چشم به محل درگیری و شدت عفونت بستگی دارد. در برخی موارد، چشم‌پزشک قطره یا پماد آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند و در عفونت‌های خاص یا شدید ممکن است درمان متفاوتی لازم باشد.

وجود ترشح چرکی می‌تواند احتمال عفونت باکتریایی را مطرح کند، اما صرفاً بر اساس رنگ یا مقدار ترشح نمی‌توان نوع عفونت را مشخص کرد. به همین دلیل انتخاب آنتی‌بیوتیک باید بر اساس معاینه و تشخیص پزشک انجام شود.

درمان عفونت چشم در کودکان

درمان عفونت چشم در کودکان به علت ایجادکننده عفونت بستگی دارد و باید تحت نظر چشم‌پزشک یا متخصص اطفال انجام شود. در صورت باکتریایی بودن عفونت، معمولاً قطره یا پماد آنتی‌بیوتیک تجویز می‌شود، در حالی که عفونت‌های ویروسی اغلب با مراقبت‌های حمایتی و رعایت بهداشت بهبود می‌یابند. استفاده خودسرانه از قطره‌های چشمی، به‌ویژه قطره‌های حاوی کورتون، می‌تواند عوارض جدی به همراه داشته باشد.

در کنار درمان دارویی، تمیز کردن ترشحات چشم با گاز استریل و سرم شست‌وشو، شستن مرتب دست‌ها و جلوگیری از تماس کودک با سایر افراد، به کاهش انتقال عفونت کمک می‌کند. اگر کودک دچار درد شدید چشم، تورم قابل‌توجه پلک، حساسیت شدید به نور، کاهش بینایی یا تداوم علائم با وجود درمان شد، باید در اسرع وقت توسط پزشک معاینه شود.

آیا عفونت چشم نوزاد با کودک متفاوت است؟

بله. عفونت چشم در نوزادان، به‌ویژه در روزها و هفته‌های اول زندگی، می‌تواند علت‌های متفاوتی داشته باشد و در بعضی موارد به ارزیابی سریع پزشک نیاز دارد. در کودکان بزرگ‌تر نیز شایع‌ترین علت‌ها می‌توانند شامل عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی باشند، اما تشخیص علت فقط بر اساس قرمزی یا ترشح چشم امکان‌پذیر نیست.

در نوزاد یا کودک، تورم قابل‌توجه پلک، ترشح زیاد یا چرکی، قرمزی شدید، درد، حساسیت به نور یا کاهش دید نیازمند ارزیابی پزشکی است. همچنین نباید بدون تجویز پزشک از قطره‌های آنتی‌بیوتیک یا به‌خصوص قطره‌های حاوی کورتون برای کودک استفاده کرد.

در کنار درمان تجویزشده، شستن دست‌ها قبل و بعد از تماس با چشم کودک و جدا نگه داشتن حوله و وسایل شخصی می‌تواند به کاهش انتقال عفونت کمک کند.

درمان عفونت چشم در بارداری

درمان عفونت چشم در دوران بارداری باید با دقت و تحت نظر چشم‌پزشک انجام شود، زیرا همه داروهای چشمی برای مادر و جنین مناسب نیستند. پس از تشخیص علت عفونت، پزشک در صورت نیاز از قطره یا پماد چشمی ایمن در بارداری استفاده می‌کند و از تجویز داروهایی که ممکن است برای جنین خطر داشته باشند، خودداری می‌کند.

در کنار درمان دارویی، رعایت بهداشت چشم، شست‌وشوی مرتب دست‌ها، پرهیز از مالیدن چشم و استفاده نکردن از لنزهای تماسی تا زمان بهبودی، به کنترل عفونت کمک می‌کند. در صورت بروز علائمی مانند درد شدید چشم، کاهش بینایی، حساسیت زیاد به نور یا تشدید قرمزی و ترشحات، مراجعه فوری به چشم‌پزشک ضروری است و نباید از قطره‌های چشمی بدون تجویز پزشک استفاده شود. هر قطره‌ای در بارداری بدون نظر پزشک مصرف نشود.

مراقبت از چشم هنگام ابتلا به عفونت

مراقبت از چشم هنگام ابتلا به عفونت
مراقبت از چشم هنگام ابتلا به عفونت

مراقبت های بعد از عفونت چشم یکی از مواردی هستش که باید جدی بگیریم که دوباره به دنبال روش های درمانی نباشیم و رعایت اینت مراقبت ها باعث کاهش طول درمان یا دوره نقاهت میشود.

  • رعایت بهداشت دست‌ها و صورت: دست‌ها را مرتب بشویید و از حوله یا دستمال شخصی استفاده کنید.
  • تعویض لوازم آرایشی چشم: لوازم آرایشی قدیمی ممکن است منبع عفونت باشند.
  • اجتناب از لنزهای تماسی تا بهبودی کامل: لنزهای استفاده‌شده را دور بیندازید یا به خوبی ضدعفونی کنید.
  • مصرف کامل داروهای تجویز شده: حتی اگر علائم بهبود یافته‌اند، دوره درمان را کامل کنید.

عوارض درمان نکردن عفونت چشم

درمان نکردن عفونت چشم می‌تواند به مشکلات جدی منجر شود، از جمله:

  1. گسترش عفونت: به سایر بخش‌های چشم یا حتی بدن.
  2. آسیب به قرنیه: که می‌تواند موجب کاهش دائم بینایی شود.
  3. تشکیل آبسه یا زخم‌های مزمن: باعث بروز آبسه و زخم می شود.
  4. عفونت‌های سیستمی: در موارد شدید، عفونت ممکن است به جریان خون منتقل شود.
  5. زخم یا اسکار قرنیه: یکی از مهم‌ترین عوارض برخی عفونت‌های چشمی، به‌ویژه عفونت قرنیه، ایجاد زخم یا اسکار قرنیه است. التهاب و عفونت شدید می‌تواند به بافت شفاف قرنیه آسیب بزند و در صورت ایجاد کدورت یا اسکار، مسیر عبور نور به داخل چشم مختل شود.

زمان مراجعه به پزشک برای درمان عفونت چشم

در صورتی که علائم عفونت چشم شدید باشد، مانند:

  • درد شدید یا ناگهانی
  • کاهش بینایی
  • قرمزی شدید و گسترده
  • وجود چرک یا ترشحات غلیظ
  • وجود جسم خارجی در چشم
  • یا عدم بهبود پس از چند روز درمان خانگی

باید فوراً به پزشک مراجعه کنید. همچنین، در کودکان و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، هر گونه علائم عفونت چشم نیاز به ارزیابی فوری دارد.

چه زمانی عفونت چشم خطرناک است و باید فوراً به چشم‌پزشک مراجعه کرد؟

  • کاهش دید
  • درد متوسط تا شدید
  • حساسیت شدید به نور
  • لکه سفید یا کدورت روی قرنیه
  • احساس جسم خارجی شدید
  • آسیب یا ضربه
  • استفاده از لنز تماسی همراه با درد/قرمزی
  • تورم شدید اطراف چشم
  • تب یا بدحال شدن عمومی
  • عدم بهبود یا بدتر شدن علائم

علائم بهبود عفونت چشم

با شروع درمان مناسب، علائم عفونت چشم معمولاً به‌تدریج کاهش پیدا می‌کنند. کمتر شدن قرمزی چشم، کاهش ترشحات، برطرف شدن درد یا سوزش، کاهش خارش و اشک‌ریزش از مهم‌ترین نشانه‌های بهبود هستند. همچنین بسیاری از بیماران به مرور احساس می‌کنند دید آن‌ها شفاف‌تر شده و تورم پلک‌ها نیز کاهش یافته است.

با وجود بهبود علائم، لازم است دوره درمان تا پایان و طبق دستور چشم‌پزشک ادامه پیدا کند، زیرا قطع زودهنگام دارو می‌تواند باعث عود عفونت شود. اگر پس از چند روز درمان هیچ بهبودی مشاهده نشد یا علائمی مانند درد شدید، کاهش بینایی یا حساسیت به نور ایجاد شد، باید برای بررسی مجدد به پزشک مراجعه کرد.

عفونت چشم چند روز طول می‌کشد؟

مدت زمان بهبود عفونت چشم به نوع عفونت، محل درگیری، شدت بیماری و درمان انجام‌شده بستگی دارد و نمی‌توان برای همه بیماران مدت زمان یکسانی تعیین کرد.

برخی عفونت‌های ویروسی خفیف ممکن است طی چند روز تا چند هفته به‌تدریج برطرف شوند، در حالی که عفونت‌های باکتریایی در صورت تشخیص صحیح و درمان مناسب می‌توانند سریع‌تر بهبود پیدا کنند. عفونت‌های قارچی و انگلی معمولاً به درمان طولانی‌تر و پیگیری دقیق‌تری نیاز دارند.

اگر با شروع درمان، علائم به‌جای بهتر شدن شدیدتر شوند یا درد، کاهش بینایی، حساسیت به نور، تورم قابل‌توجه یا لکه روی قرنیه ایجاد شود، نباید منتظر پایان دوره معمول بیماری ماند و لازم است چشم توسط پزشک معاینه شود.

بنابراین به‌جای توجه صرف به تعداد روزهای بیماری، مهم‌تر است که روند علائم رو به بهبود باشد و درمان متناسب با علت عفونت انجام شود.

چگونه از انتقال عفونت چشم به دیگران جلوگیری کنیم؟

رعایت چند نکته ساده می‌تواند احتمال انتقال عفونت‌های مسری چشم را کاهش دهد. این اقدامات به‌ویژه زمانی اهمیت دارند که یکی از اعضای خانواده یا افراد حاضر در محیط کار و تحصیل به التهاب ملتحمه مبتلا شده باشد.

برای جلوگیری از انتقال عفونت چشم، اقدامات زیر را رعایت کنید:

  1. دست‌ها را مرتب بشویید. پیش و پس از تماس با چشم، تمیز کردن ترشحات یا استفاده از قطره و پماد چشمی، دست‌ها را با آب و صابون بشویید.

  2. از مالیدن چشم‌ها خودداری کنید. لمس مکرر چشم می‌تواند ترشحات آلوده را به دست‌ها و سطوح مختلف منتقل کند و همچنین تحریک و التهاب را افزایش دهد.

  3. وسایل شخصی را به اشتراک نگذارید. حوله، دستمال، روبالشی، لوازم آرایشی چشم و سایر وسایلی که با صورت یا ترشحات چشم تماس دارند باید جداگانه استفاده شوند.

  4. ترشحات چشم را به روش بهداشتی پاک کنید. برای تمیز کردن ترشحات از گاز استریل یا دستمال تمیز استفاده کنید و پس از هر بار پاک کردن، آن را دور بیندازید یا طبق اصول بهداشتی بشویید.

  5. قطره و پماد چشمی را مشترک استفاده نکنید. نوک ظرف دارو نباید با چشم، مژه یا دست تماس پیدا کند؛ زیرا احتمال آلوده شدن آن وجود دارد.

  6. وسایل و سطوح پرتماس را تمیز کنید. دستگیره‌ها، شیرآلات و سطوحی که افراد خانواده مرتب لمس می‌کنند، بهتر است به‌طور منظم تمیز شوند.

  7. در زمان ابتلا از تماس نزدیک غیرضروری پرهیز کنید. به‌خصوص اگر ترشحات چشم زیاد است یا فرد نمی‌تواند از لمس چشم‌های خود جلوگیری کند، رعایت فاصله و بهداشت فردی اهمیت دارد.

سوالات متداول 

آیا عفونت چشم واگیردار است؟

بله، برخی از انواع عفونت چشم، به‌ویژه عفونت‌های ویروسی و باکتریایی، واگیردار هستند و می‌توانند از طریق تماس مستقیم با ترشحات چشم، دست‌های آلوده، حوله یا لوازم شخصی مشترک منتقل شوند. رعایت بهداشت فردی و شستن مرتب دست‌ها نقش مهمی در جلوگیری از انتقال عفونت دارد.

آیا عفونت چشم خودبه‌خود خوب می‌شود؟

بعضی از عفونت‌های خفیف، به‌ویژه برخی عفونت‌های ویروسی، ممکن است با گذشت زمان بهبود پیدا کنند؛ اما بسیاری از عفونت‌های چشمی برای درمان کامل به دارو نیاز دارند. به همین دلیل در صورت تداوم علائم، درد، ترشحات شدید یا کاهش بینایی، مراجعه به چشم‌پزشک ضروری است تا از بروز عوارض احتمالی جلوگیری شود.

Picture of دکتر رضا عرفانیان سلیم

دکتر رضا عرفانیان سلیم

فوق تخصص جراحی‌های پلاستیک و ترمیمی چشم و استرابیسم ( انحراف چشم ) سال ۱۳۸۹ از علوم پزشکی شهید بهشتی تهران...

3 پاسخ

  1. اگه عفونت چشم همراه با ترشح زرد باشه لازمه حتماً آنتی‌بیوتیک مصرف بشه؟

    1. با سلام
      معمولاً ترشح چرکی نشونه عفونت باکتریاییه و قطره یا پماد آنتی‌بیوتیکی نیاز هست، ولی باید قبلش معاینه انجام بشه تا نوع عفونت مشخص بشه.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *