انواع انحراف چشم

 انواع انحراف چشم  شامل انحراف چشم به خارج یا اگزوتروپی، انحراف به داخل یا ایزوتروپی و انحراف عمودی ( انحراف به بالا و انحراف به پایین) است. در ویدیوی زیر، توضیحات دکتر رضا عرفانیان را در خصوص انحراف چشم مشاهده می‌کنید.

[mn_aparat_single_video url=https://www.aparat.com/v/aKC3b play-button=true]

انواع انحراف چشم کدامند؟

انحراف چشم به سه دسته تقسیم می‌شود؛ در چند پاراگراف بعدی درباره آن‌ها مطالب مورد نظر را بیان می‌کنیم.

انحراف چشم به خارج یا اگزوتروپی

اگزوتروپی یک نوع اختلال بینایی است که با انحراف چشم به سمت خارج همراه است. در این حالت، وقتی یک چشم به سمت روبه‌رو یا هدف مشخصی نگاه می‌کند، چشم مقابل به سمت خارج انحراف پیدا می‌کند. اگزوتروپی انواع مختلفی دارد، اما شایع‌ترین حالت آن، اگزوتروپی متناوب است که معمولا از حدود یک و نیم تا دو سالگی شروع می‌شود.

در اگزوتروپی متناوب، انحراف چشم همیشه وجود ندارد و فقط در برخی شرایط ایجاد می‌شود. به عنوان مثال، وقتی مغز کودک در موقعیت‌های خاصی مانند خواب آلودگی، گرسنگی، عدم توجه و غیره، تسلط بر بینایی را از دست می‌دهد، چشمی که مستعد انحراف است، به سمت خارج انحراف پیدا می‌کند. اگزوتروپی می‌تواند در یک چشم به تنهایی رخ دهد.

متخصصان جراحی چشم برای کاهش و کنترل اگزوتروپی، اقدامات غیرجراحی مانند بستن چشم‌ها، پچ‌تراپی و تجویز عینک‌های خاص را در اولویت درمان قرار می‌دهند. هدف از این اقدامات، کاهش بروز انحراف چشم در طول روز است تا زمانی که کودک به سن ۴ تا ۵ سالگی برسد.

بیشتر بخوانید: بهترین سن برای عمل انحراف چشم

بستن چشم‌ها به صورت موقت و در بازه‌های مشخصی در روز، به مغز کودک کمک می‌کند تا تسلط بر بینایی را افزایش دهد و انحراف چشم را به حداقل برساند. این روش معمولا با توجه به توصیه‌های پزشک، در صورت لزوم و به صورت دوره‌ای انجام می‌شود. پچ‌تراپی نیز، یکی از چشم‌ها را تحریک نموده و مغز را وادار به استفاده از چشم دیگر می‌کند. این روش نیز می‌تواند به کاهش انحراف چشم کمک کند. در برخی موارد نیز، متخصص چشم استفاده از عینک‌های خاصی را به کودک تجویز می‌کند؛ این عینک‌ها می‌توانند به تعادل بین بینایی دو چشم کمک کرده و انحراف چشم را به حداقل برسانند. اگر مشکل اگزوتروپی در کودک پابرجا باشد و با اقدامات غیرجراحی قابل کنترل نباشد، ممکن است پزشک، روش جراحی را توصیه کند.

انحراف به داخل یا ایزوترپی

ایزوتروپی یا انحراف به داخل یک نوع اختلال بینایی است که هنگامی که یک چشم به هدف مورد نظر نگاه می‌کند، چشم مقابل به سمت داخل یا به سمت گوشه داخلی چشم انحراف پیدا می‌کند. این انحراف می‌تواند به صورت موقت و گذرا یا به صورت پایدار و دائمی باشد. ایزوتروپی نیز انواع مختلفی دارد و درمان آن بسته به نوع و شدت آن تعیین می‌شود.

ایزوتروپی در شیرخواران، معمولا از حدود سه تا چهار ماهگی آغاز می‌شود. والدین باید در سن شش تا هفت ماهگی کودک خود را به چشم‌پزشک نشان بدهند. پزشک با توجه به نوع ایزوتروپی، روش درمان مناسب را تجویز خواهد کرد.

بیشتر بخوانید: درمان انحراف چشم

برخی از متخصصان بر این نظر هستند که بهتر است جراحی ایزوتروپی در حدود 7 تا 8 ماهگی شیرخوار انجام شود و برخی دیگر سن 1 تا یک و نیم سالگی و تعدادی دیگر از جراحان سن 2 تا 3 سالگی را برای انجام عمل مناسب‌تر می‌دانند. تصمیم نهایی بر اساس تشخیص متخصص چشم و شرایط خاص هر کودک صورت می‌گیرد.

ايزوتروپي تطابقي يک نوع دیگر از ایزوتروپي است که در برخی از کودکان رخ می‌دهد و باعث می‌شود چشمان آن‌ها به داخل انحراف پیدا کند. اين انحراف چشم در کودکانی بروز پیدا می‌کند که شماره چشم دوربینی بالایی دارند، به این معنی که چشم دوربینی آن‌ها از چشم دیگر بزرگ‌تر است. به منظور سازگاری با این شرایط، این کودکان نیاز به تطابق بسیار زیاد دارند. این تطابق بیش از حد می‌تواند منجر به نزدیک شدن زیاد چشمان و انحراف به سمت داخل شود. به این ترتیب، چشمان به سمت همدیگر می‌چرخند و باعث ایجاد انحراف به داخل می‌شوند. در واقع، این انحراف چشم ناشی از تلاش بدن برای تطابق با شماره چشم دوربینی بالا است.

درمان اصلی برای این کودکان، تجویز عینک دوربینی مناسب است که در اکثر موارد می‌تواند انحراف چشم را برطرف کند و نیاز به جراحی را از بین ببرد. با استفاده از عینک، میزان انحراف چشم کاهش می‌یابد، اما در بعضی موارد  کاملا برطرف نمی‌شود. در این صورت، جراح چشم نیازمند انجام عمل جراحی است تا بخشی از انحراف چشم را که با استفاده از عینک برطرف نمی‌شود، اصلاح کند.

انحراف عمودی ( انحراف به بالا و انحراف به پایین)

 بروز انحراف چشم عمودی کمتر از انحراف چشم‌های افقی است. انحراف چشم عمودی می‌تواند در جهات مختلفی از جمله بالا، پایین، راست، راست بالا و پایین، چپ، چپ بالا و پایین رخ دهد.  برای هر نوع از انحراف چشم عمودی از روش‌های درمانی متنوعی استفاده می‌شود. تعیین بهترین روش درمانی برای هر نوع انحراف چشم عمودی بستگی به معاینه و بررسی توسط چشم‌پزشک دارد. پزشک با بررسی وضعیت چشم و انحراف آن، نوع جراحی مناسب را تجویز خواهد کرد.

بیشتر بخوانید: بهترین دکتر انحراف چشم

نتیجه‌گیری

انحراف چشم شامل سه نوع اصلی است: انحراف چشم به خارج (اگزوتروپی)، انحراف چشم به داخل (ایزوتروپی) و انحراف عمودی (شامل انحراف به بالا و انحراف به پایین). اگزوتروپی به معنای انحراف چشم به سمت خارج از محور بینایی است، در حالی که ایزوتروپی به انحراف چشم به سمت داخل اشاره دارد. انحراف عمودی شامل انحراف چشم به سمت بالا) و انحراف چشم به سمت پایین است. هر یک از این انحراف‌ها نیاز به تشخیص و درمان مناسب دارند و باید توسط متخصص چشم مورد بررسی قرار گیرند.