انحراف چشم در بزرگسالان با علائمی مانند ناهماهنگی چشمها، ضعف چشم یا احساس کشش، دوبینی، از دست دادن درک عمق، مشکل در خواندن و… مشخص میشود. برای درمان از قطره ها و پمادهای چشمی، بستن چشم قویتر برای اصلاح تنبلی چشم، تجویز عینک دو کانونی، تزریق دیسپورت و بوتاکس و جراحی استفاده میشود. استفاده از هر یک از روشهای درمانی بسته به شرایط فرد و تشخیص پزشک متخصص صورت میگیرد.
استرابیسم در بزرگسالان
انحراف چشم بزرگسالان (استرابیسم) به شرایطی اشاره دارد که در آن چشمها در یک راستا قرار نمیگیرند. در یک فرد مبتلا به استرابیسم، یک چشم ممکن اس رو به جلو باشد در حالی که چشم دیگر به سمت داخل، خارج، بالا یا پایین بچرخد. این ناهماهنگی میتواند ثابت یا متناوب باشد و یک یا هر دو چشم را درگیر کند. انحراف چشم یا استرابیسم در بزرگسالان میتواند دید دو چشم را مختل کند و منجر به دوبینی، تاری دید، خستگی چشم و… شود. اگر استرابیسم بزرگسالان درمان نشود، بر عملکرد بینایی، فعالیتهای روزانه و کیفیت کلی زندگی تاثیر میگذارد.
بیشتر بخوانید: انحراف چشم در کودکان
علت انحراف چشم یا استرابیسم در بزرگسالان
برخی از بیماریها، حوادث و صدمات وارد شده به سر، آسیب در حین جراحی چشم و… از دلایل انحراف چشم در افراد بزرگسال هستند.
1. بیماریها: برخی از بیماریها موجب استرابیسم در بزرگسالان میشود. به عنوان مثال دیابت، بیماری تیروئید (مانند بیماری گریوز)، میاستنی گراویس، تومورهای مغزی یا سکته مغزی میتوانند بر کنترل و هماهنگی عضلات چشم تاثیر بگذارند. این شرایط میتواند عملکرد طبیعی ماهیچهها و اعصاب مسئول حرکت چشم را مختل کند و منجر به ناهماهنگی شود.
2. حوادث یا صدمات سر: حوادث ضربه ، تصادفات یا آسیبهای وارد شده به سر میتواند به ساختارهای داخل چشم آسیب برساند یا بر اعصابی که حرکت چشم را کنترل میکنند، تاثیر بگذارد. چنین آسیبهایی میتواند منجر به ناهماهنگی چشمها و ایجاد استرابیسم در بزرگسالان شود.
3. آسیب در حین جراحی چشم: در برخی موارد استرابیسم نتیجه جراحی نامناسب چشم است. اگر عضلات چشم در طی یک عمل جراحی به طور ناخواسته آسیب ببینند شوند، میتواند منجر به ناهماهنگی چشم و استرابیسم در بزرگسالان شود.
4. در برخی موارد، ممکن است استرابیسم در دوران کودکی تشخیص یا درمان نشده باشد و این ناهماهنگی تا بزرگسالی ادامه پیدا کند. عواملی مانند عیوب انکساری اصلاح نشده، عدم تعادل عضلانی یا مشکلات بینایی دوچشمی میتوانند در ایجاد استرابیسم در بزرگسالی نقش داشته باشند.
بیشتر بخوانید: انواع انحراف چشم
علائم انحراف چشم در بزرگسالان
1. ناهماهنگی چشمها: بارزترین علامت استرابیسم، ناهماهنگی چشمها است. ممکن است چشم ها در جهات مختلف منحرف شوند. ممکن است یک چشم در مقایسه با چشم دیگر به سمت داخل (ازوتروپی)، بیرون (اگزوتروپی) به سمت بالا (هیپرتروپی) یا پایین (هیپوتروپی) بچرخد.
2. ضعف چشم یا احساس کشش: بزرگسالان مبتلا به استرابیسم ممکن است احساس ضعف یا کشیدن اطراف چشم داشته باشند.
3. تغییرات بینایی: استرابیسم می تواند بر عملکرد بینایی تأثیر بگذارد و منجر به تغییرات بینایی مختلف شود، از جمله:
آ. دوبینی (دوبینی): بزرگسالان مبتلا به استرابیسم ممکن است دوبینی داشته باشند (دو تصویر مجزا از یک شی را میبینند). دوبینی به این دلیل رخ میدهد که چشمها به درستی در یک راستا قرار ندارند و باعث می شود هر چشم تصویر جداگانهای را به مغز ارسال کند.
ب تاری دید: ناهماهنگی چشمها می تواند منجر به تاری دید شود، به خصوص زمانی که هر دو چشم با هم کار نمیکنند تا روی یک هدف متمرکز شوند.
ج. مشکل در خواندن: استرابیسم میتواند بر توانایی خواندن تاثیر بگذارد، زیرا چشمهای نامرتب ممکن است برای ردیابی هموار خطوط متن مشکل داشته باشند. این مشکل میتواند منجر به از دست دادن مکان در حین مطالعه یا احساس ناراحتی در حین خواندن شود.
د. از دست دادن درک عمق: دید دوچشمی مناسب برای درک عمق و قضاوت دقیق فواصل بسیار مهم است. بزرگسالان مبتلا به استرابیسم ممکن است در درک عمق با مشکلاتی مواجه شوند که اندازه گیری دقیق فاصله ها یا انجام کارهایی که نیاز به درک عمق دارند، مانند رانندگی یا ورزش کردن، چالش برانگیز است.
4. کج کردن یا چرخش سر: برخی افراد ممکن است برای جبران ناهماهنگی و بهبود وضوح بینایی، سر خود را کج کنند یا بچرخانند.
5. علائم استرابیسم میتواند ثابت یا دورهای باشد.
درمان انحراف چشم در بزرگسالان
1. بستن چشم سالم فرد را وادار میکند تا از چشم منحرف خود کار بیشتری بگیرد و در موارد فلج عضلات چشمی بسیار سودمند است.
2. تمرینات چشم: هدف تمرینات چشم بهبود هماهنگی و تقویت عضلات چشم است که میتواند به کاهش انحراف چشم کمک کند. این تمرینات شامل تمرکز بر روی اجسام دور و نزدیک، ردیابی اجسام متحرک یا انجام الگوهای حرکت خاص چشم است. تمرینات چشم اغلب به عنوان بخشی از برنامه درمانی تحت نظارت یک اپتومتریست یا چشم پزشک توصیه میشود
3. تجویز عینک دو کانونی: عینک دو کانونی را میتوان برای بزرگسالان مبتلا به انحراف چشم که مشکل تمرکز بر روی فواصل مختلف دارند، تجویز کرد. لنزهای دو کانونی حاوی دو نسخه متفاوت در یک لنز هستند که امکان دید واضح را هم از نزدیک و هم از راه دور فراهم میکنند. با انجام اصلاحات لازم، عینک دو کانونی می تواند به کاهش فشار روی چشم و به حداقل رساندن انحراف چشم کمک کند.
بیشتر بخوانید: بهترین سن برای عمل انحراف چشم
4. تجویز عینکهای حاوی منشور: منشورها عدسیهای خاصی هستند که میتوان آنها را در عینک گنجاند تا به تراز کردن و کاهش انحراف چشم کمک کند. با خم کردن نور، منشورها تصویر بصری را تغییر داده و به چشمها اجازه میدهند به شکل مناسب با هم کار کنند.
5. تزریق دیسپورت و بوتاکس: در برخی موارد، انحراف چشم میتواند ناشی از عدم تعادل در عضلات خارج چشمی باشد که حرکت چشم را کنترل میکنند. تزریق دیسپورت و بوتاکس را میتوان برای تضعیف موقت ماهیچههای خاص و بازگرداندن تراز مناسب استفاده کرد. تزریق توسط چشمپزشک انجام میشود. البته این روش به طور موقت انحراف چشم را درمان میکند.
6. جراحی عضله خارج چشمی: زمانی که سایر درمانها بیاثر باشند یا فرد دچار انحراف چشم شدید باشد، جراحی عضله خارج چشمی توصیه میشود. این روش جراحی شامل تنظیم موقعیت یا کشش عضلات چشم است. این جراحی توسط چشم پزشک انجام میشود و هدف از آن بهبود هماهنگی کاهش انحراف چشم است.
نتیجهگیری
توجه به این نکته مهم است که درمان مناسب برای انحراف چشم در بزرگسالان به علت زمینهای و شرایط فردی بستگی دارد. ارزیابی جامع توسط چشم پزشک برای تعیین مناسب ترین گزینه های درمانی برای هر فرد و نظارت بر پیشرفت در طول فرآیند درمان بسیار مهم است.
