بلفارواسپاسم یا پلک زدن غیر عادی

بلفارواسپاسم یا پلک زدن غیر عادی

تایید شده

تایید شده توسط دکتر رضا عرفانیان سلیم

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی شما خواننده عزیز میباشد. قبل از هرگونه اقدام جهت درمان با ما و متخصصان چشم پزشک مراجعه کنید.

بلفارواسپاسم یک بیماری عصبی عضلانی پلکهای چشمی می باشد که علامت حرکات اسپاسمیک و غیر ارادی و غیر قابل کنترل در باز و بسته شدن پلک ها مشخص می‌شود.

برای مثال فردی که دچار بلفارواسپاسم می شود عملکرد پلک هایش عجیب بوده و ممکن است بصورت ناخواسته پلک بزند. در اطراف پلک عضلاتی وجود دارند که به آن ها عضلات مدور( اربیکولاریس) می گویند و زمانی که دچار اسپاسم شود پلک به صورت ناخداگاه دچار اسپاسم می شود یا چشم ناخواسته بسته می شود.

این اتفاقات همه بصورت غیر ارادی بوده و فرد در انجام آن ها دخالتی ندارد. علت ایجاد بلفارواسپاسم اختلال تنظیم شبکه های عصب حرکتی صورت در ساقه مغز می باشد. در بیشتر بیماران نوعی از بلفارواسپاسم رایج است که در آن پلک به سرعت و پشت سر هم بسته می شود که به آن بلفاروپلاسم خود به خودی خوش خیم گویند. ما در این مقاله قصد داریم تا در خصوص علت ایجاد این عارضه، علائم شروع آن و هرآنچه باید در مورد این بیماری بدانیم اطلاعاتی را در اختیار شما قرار دهیم.

علائم شروع بلفارواسپاسم

علائم بلفارواسپاسم به صورت تدریجی شروع به ظاهر شدن در بیمار می کند که در ابتدا دارای علائمی چون خشکی چشم یا حساسیت به نور است. در این مرحله بیمار هیچ انقباض عضلانی غیر ارادی ندارد اما پس از مدتی با قرار گرفتن بیمار در موقعیتی که ممکن است بیماری تشدید شود( مانند استرس ، نور شدید، خواب آلودگی و خستگی ) دچار حملات بلفارواسپاسم می شود.
عوامل رشد این بیماری می توانند در معرض نور خورشید یا باد خنک، صدای زیاد، استرس و … باشد، که در صورت پیشروی بیماری و رعایت نکردن نکات توسط فرد ممکن است شدت بیماری زیاد شده و فرد برای چند ساعت چشم باز نکرده و عملا از بینایی مفید محروم  شود.
این اتفاق همراه با محدودیت هایی برای فرد است که باعث گوشه گیر شدن فرد و تاثیر در روان فرد می شود. گاهی در این بیماری فرد ابروهایش دچار افتادگی می شود. یکی از اتفاقات جالب در این بیماری قطع شدن این مشکل در هنگام  خواب است.

علت ایجاد بلفارواسپاسم

می توان گفت یکی از عوامل مواجهه با بیماری بلفارواسپاسم اختلال در عملکرد “عقده های عصبی در ساقه ای مغز” است اما هنوز به طور دقیق علت این بیماری برای ما آشکار نیست. ( در یک درصد موارد یک ضایعه مشخص مانند تومور مغزی ، عامل آن می‌باشد )
تنظیم حرکت هماهنگ عضلات صورت بر عهده ی این عقده های قاعده ای مغز می باشد. در تحقیقات انجام شده مشاهده شده است که این بیماری در ۹۹ درصد موارد بدون هیچ دلیلی در فرد آشکار می شود.
البته قابل ذکر است که در بسیاری از افراد، خشکی چشم عامل محرکی است که در افراد حساس باعث شروع بلفارواسپاسم می شود، همچنین می توان گاهی علت بلفارواسپاسم یا انواع دیگر دیستونی در افراد یک خانواده را زمینه های ارثی و ژنتیکی نام برد. در مطالعات انجام شده گاهاً علت بلفارواسپاسم مبتلا بودن فرد به بیماری پارکینسون مشاهده شده است.

نحوه تشخیص بلفارواسپاسم

بلفارواسپاسم با آزمایش و یا عکسبرداری قابل تشخیص نمی باشد و زمانی به فرد انجام آزمایشات تجویز می شود که پزشک می خواهد از احتمال وجود تومور یا برخی مشکلات این چنینی مطمئن شود.

درمان بلفارواسپاسم

 بجز مواردی که یک ضایعه مشخص در مغز پیدا میشود ( یک درصد موارد)، هیچ درمان قطعی برای بلفارواسپاسم وجود ندارد.
پزشک متخصص با توجه به میزان پیشروی بیماری در فرد یکی از این روش ها را برای کمک به بیمار برای تخفیف مشکلاتش انتخاب می کند. در ادامه به انواع این روش ها و نحوه عملکرد آن ها روی بیماری می پردازیم.
درمان دارویی: با توجه به نامشخص بودن علت بلفارواسپاسم نمی توان داروی خاصی برای این بیماری ارائه داد. اما برخی داروها هستند که برروی بیماری تاثیر دارند از جمله این دارو ها می توان به داروهای آرام بخش، ضد تشنج و ضد افسردگی اشاره کرد. البته میزان اثر بخشی این دارو ها بستگی به پیشروری بیماری دارد و نمی توان تاثیر دارو را روی فرد مبتلا پیش بینی کرد.
در حالت کلی دارو نمی تواند درمان داروی بلفارواسپاسم باشد و فقط از آن می توان به عنوان درمان نسبی و گذرا استفاده کرد. در برخی موارد حتی دیده شده است که فرد هیچ پاسخی به دارو نداده است.
به همه مبتلایان توصیه به استفاده مکرر از قطره های اشک مصنوعی طی روز و همینطور خواب و استراحت کافی در شب و طی روز می‌شود .
درمان از طریق تزریق  بوتاکس: بوتاکس نوعی داروی تزریقی است که با از کار انداختن یا به عبارتی فلج کردن عضلات تاثیر خود را می گذارد. این ماده نوعی پروتئین است که از یک باکتری به نام کلوستریدیوم بوتولینوم ساخته می شود. پایانه های عصبی وظیفه فرمان به عضلات را دارند که عملکرد اصلی بوتاکس تاثیر روی این پایانه ها و توقف آزاد شدن استیل کولین است، در نتیجه این توقف فلج شدن عضله را به همراه دارد.
بوتاکس از دو روز  بعد از تزریق تاثیر خود را شروع کرده و حدود ۳ تا ۴ماه باقی می ماند اما عواملی هستند که روی میزان ماندگاری آن تاثیر دارند. اما در مجموع بوتاکس می تواند درمانی برای بلفارواسپاسم به شمار آید و پس از تزریق سبب فلج شدن عضلاتی که باعث بسته شدن پلک ها هستند شود و از اسپاسم آن ها جلوگیری کند.
اکثر بیماران نیاز به تکرار تزریق تا مدت زمان بسیار طولانی هر سه ماه یک بار دارند.
این روش درمانی ممکن است همراه با عوارضی مانند افتادگی پلک، تاری دید یا دوبینی باشد اما این عوارض گذرا هستند و حداکثر ظرف مدت دو ماه برطرف می گردند.
درمان از طریق انجام جراحی: انجام جراحی زمانی پیشنهاد می شود که سایر درمان های گفته پاسخگو نباشند. روش جراحی به این شکل است که عضلات میکتومی ( که وظیفه ی بستن پلک را دارند) برداشته می شود. این روش معمولاً دارای اثر بخشی نسبی است اما مانند هر جراحی دیگری ممکن است عوارضی را به همراه داشته باشد. علاوه بر ان هر نوع عمل جراحی مستلزم رعایت مراقبت های بعد از آن می باشد.
سایر روش های درمانی: همان طور که در ابتدای مقاله ذکر کردیم استرس و فشار عصبی تاثیر بسزایی در بلفارواسپاسم دارند. در نتیجه تمرینات روانشناسی و حمایت موثر اطرافیان از بیمار می تواند در جلوگیری از پیشروی بیماری موثر بوده و در کنترل علائم نقش مفیدی داشته باشد.
علاوه بر آن در بسیاری از موارد به بیمار توصیه می شود تا از عینک تیره استفاده کند تا هم از تابش نور خورشید و ایجاد حملات بلفارواسپاسم جلوگیری شود و هم از دیده شدن پلک زدن غیر عادی بیمار توسط مردم جلوگیری شود.
نکته: یکی از عوامل ابتلا به بلفارواسپاسم خشکی چشم است؛ بنابراین استفاده از قطره اشک مصنوعی یا مرطوب کننده های چشم تاثیرگذار است.

Picture of دکتر رضا عرفانیان سلیم

دکتر رضا عرفانیان سلیم

فوق تخصص جراحی‌های پلاستیک و ترمیمی چشم و استرابیسم ( انحراف چشم ) سال ۱۳۸۹ از علوم پزشکی شهید بهشتی تهران...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *